Learn More

HandL

Mistyczna podróż w twórczości Urszuli Broll


Film pochodzi z youtube - Urszula Broll, Przesieka, 29.08.2014, część I


Mam bardzo głęboki kontakt z własnymi pracami, tworzę je właściwie dla siebie, dla poznania tego czego o sobie nie wiem… W ciszy, w spokoju, w obcowaniu z mandalą i własnym przeżyciem odnajduję równowagę psychiczną Urszula Broll

Zen i hinduska „Tantra”

Urszula Broll jest artystką nieco zapomnianą, być może dlatego, że samodzielnie i świadomie skazała się na artystyczną banicję, wyprowadzając się w 1983 r. do niewielkiej wioski w Karkonoszach. Początkowo malowała śląską rzeczywistość, szybko jednak zwróciła się w stronę analizy widzenia pod wpływem pism Strzemińskiego. Początkowo odrabiała lekcję kubizmu analitycznego, po to aby po 1957 r. wykształcić swój indywidualny styl. W 1967 r. artystka zafascynowała się filozofią i religiami Dalekiego Wschodu, wraz z mężem zakładając pierwszą w Polsce gminę buddyjską. To miało zasadniczy wpływ na jej twórczość. W sztuce zwróciła się Broll w stronę symbolu, tworząc quasi-geometryczne układy, pełne prześwietlonych laserunkami figur i znaków okultystycznych, inspirowanych Zen i hinduską „Tantrą”.Ważną częścią jej późniejszej twórczości są gwasze i akwarele odwołujące się do ezoterycznej wiedzy o kolorze i jego energii.


Nina Hobgarska

Za każdym razem kiedy oglądam prace Urszuli dostrzegam w nich coś, czego wcześniej nie widziałam. Coś się przede mną odsłania, zatrzymuje wzrok, przykuwa uwagę. Czasami jest to oszczędna kreska rysunku we wczesnych, jeszcze studenckich pracach lub świetlistość koloru w niemal monochromatycznych malarskich dziełach z lat 60., czy swoista konstrukcja prac geometrycznych, najbardziej charakterystycznych dla jej twórczości. Każdy etap drogi twórczej malarki ma w sobie coś istotnego, coś co zastanawia i na długo zostaje w pamięci. Chociaż aspekt intelektualny, przynajmniej w moim przypadku, wydaje się być na dalszym planie. Ja po prostu lubię prace Urszuli. Są mi bliskie. Czuję z nimi jakiś rodzaj duchowego powinowactwa. Do niedawna wydawało mi się, że te starsze prace, z okresu katowickiego, to jest niedoścignione mistrzostwo, klasa sama w sobie i nic mnie już w twórczości tej artystki zaskoczyć nie może. A jednak – niedawno „odkryłam”, wielokrotnie wcześniej oglądane, zachwycające prace pejzażowe malowane tu, w Przesiece. Pejzaże stąd, widziane z okien jej domu, ale jednocześnie uniwersalnie lokowane poza miejscem i czasem. Wiem, że Urszula maluje je od lat, ale nie nadaje im większego znaczenia. Tak jakby były dla niej rodzajem przerywnika, odpoczynkiem po pracy. Dopiero gdy zobaczyłam jak wiele ich jest zdałam sobie sprawę z pracowitości ich autorki i rangi samych prac. W ostatnich latach ten rodzaj malarstwa akwarelowego przeważa w twórczości Urszuli. I zachwyca: lekkością i delikatnością, subtelnością i finezją a często mocnym, baśniowym nastrojem. Potrafi też pokazać wzburzenie natury, porywisty wiatr, uginające się drzewa, chmurne niebo, zawirowania pogodowe i stany uspokojenia. Niczym niezmąconą ciszę. Obrazy skromne, proste, często niemal miniaturowe. Perełki. Te prace można czytać i nie jest do tego potrzebny żaden język dla wtajemniczonych. Wystarczy zwykła wrażliwość.


Urszula Broll

ST-53

ST-53 – nazwa jednego z pierwszych powojennych ugrupowań artystycznych w Polsce powstałego w 1953 roku w Katowicach (wówczas Stalinogród) z inicjatywy studentów Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Grupa miała charakter samokształceniowy, skupiała artystów-malarzy, ale należeli też do jej grona architekci, pisarze i historycy sztuki. Za swój podstawowy cel przyjęła wypracowanie warsztatu i środków wyrazu właściwych dla nowocześnie pojmowanej sztuki w oparciu o Teorię widzenia Władysława Strzemińskiego. Nazwa grupy: ST-53 została wymyślona w 1956 roku przez Andrzeja Wydrzyńskiego na potrzeby pierwszej oficjalnej wystawy grupy i stanowi akronim, w którym pierwszy człon wiąże się jednocześnie z trzema ideowymi założeniami: "St" pochodzi od pierwszych liter nazwiska "duchowego" mistrza - Strzemińskiego, po drugie wskazuje na "studyjność" - roboczy i samokształceniowy charakter grupy, a także wiąże się z miejscem jej działalności - czyli Stalinogrodem; cyfry "53" oznaczają rok formalnego zawiązania grupy. Rozpad ST-53 nastąpił w 1956 roku, wskutek różnic ideowych członków, z których każdy wstąpił na drogę własnych poszukiwań twórczych. Działalność ST-53 była jedną z pierwszych oznak sprzeciwu wobec dominacji realizmu socjalistycznego w sztuce polskiej, mimo iż jej członków nie można uznać za "zbuntowanych", radykalnych politycznie burzycieli; totalitarną, niedającą szans twórczego rozwoju, rzeczywistość kontestowali w sposób apolityczny.


Akwarela jest techniką emocjonalną

Zawsze urzekał mnie pejzaż Górnego Śląska, gdzie się urodziłam. Pamiętam dokładnie światło, kolory i tę szczególną wibrację przestrzeni. Niezwykły teatr zachodzącego słońca. Porę dnia bardzo mi bliską i przejmującą, kiedy światło gaśnie a wieczór dopiero nadchodzi. W Przesiece te właśnie chwile są jakby przeniesieniem tamtych wspomnień, choć w innej scenerii. Niebo, góry, drzewa, trawy są powtarzającym się motywem wsłuchania się w tonację kolorów i relację układów. Akwarela jest techniką emocjonalną, błyskawicznie utrwala zarys nastroju i to właśnie maluję. Swój odbiór. Farbki wodne są medium wewnętrznej relacji. Na papier spływa cisza wieczornej godziny, czasami jeszcze jasnej, czasami już ciemniejącej. Zespół aktorów jest skromny, zawsze prawie ten sam – niebo, góry, drzewa, ziemia. Malowanie jest zapisem poza słowem, emanuje aurą, którą każdy może odbierać, kiedy słucha oczami.Czasem czuje potrzebę jakby innego wyładowania emocji. Malarstwo gestu, tak bym to nazwała. Jest to prędkie, poza wszelką koncepcją – zapisywanie emocji. Jakby spływała gorąca lawa. Nieraz się zastanawiam, jakie jest – czy gdzie jest – źródło tej erupcji. Czuję jednak, że malując pejzaż, czy malując z gestu mam kontakt z jednym – tym samym źródłem.


Udział w wystawach zbiorowych:
1957 - II Wystawa Sztuki Nowoczesnej, Zachęta, Warszawa
1959 - III Wystawa Sztuki Nowoczesnej, Zachęta, Warszawa
1962 - Wystawa XV-lecia PRL, Warszawa
1971 - Salon Marcowy, Zakopane
1972 - Ars Aqua, Katowice
1974 - Marzenia, Mity, Wtajemniczenia, BWA, Kłodzko
1976 - Ars Aqua, Katowice
1976 - Wystawa Rodziny U., BWA, Kłodzko
1987 - Krąg, BWA, Kłodzko
1988 - Prezentacje Jeleniogórskiego Środowiska Plastycznego, BWA, Jelenia Góra
1989 - „Medytacja i Sztuka”, Kraków
1990 - Aachen, Niemcy
1991 - Landau, Niemcy
1996 - Sendai, Japonia
1996 - Tokio, Japonia
1996 - Saint Etien, Francja
1997 - XX-lecie BWA, Jelenia Góra
1998 – „Mangha”, Kraków
1998 – „Wspaniały krajobraz”, Jelenia Góra, Wrocław, Berlin
1998 – „Realność świata wizji”, Świdnica
1999 – Grosse Kunstaustellung, Dusseldorf
2000 – „Wokół wielkiej góry”, Jelenia Góra
2005 – BWA Katowice
2015 – „Niebezpieczne związki”, Muzeum Historii Katowic
2015 – Galeria Intymna wystawa praca Urszuli Broll i Andrzeja Urbanowicza
2015 – Cień tuszu, Muzeum Azji i Pacyfiku, Warszawa
Wystawy indywidualne:
1959 - Galeria „Krzywe Koło”, Warszawa
1961 – „Galeria Katowice”, Katowice
1961 - Sztokholm, Szwecja
1963 - Galeria „Krzysztofory”, Kraków
1970 - Galeria „Współczesna”, Warszawa
1970 - Galeria BWA, Katowice
1971 - Galeria „Pegaz”, Zakopane
1973 - „Galeria Propozycji”, Opole
1973 - Galeria „Katowice”, Katowice
1979 - Library Galery, Chicago, USA
1985 - Galeria Empik, Jelenia Góra
1987 - Galeria BWA, Kłodzko
1994 – Górnośląskie Centrum Kultury, Katowice
1996 - Galeria „Promocje”, Jelenia Góra
1997 – „Galeria na żywo” – Radio Katowice
2005 – BWA Jelenia Góra
2005 – BWA Katowice
2013 – Galeria 111 Szczecin
2015 – BWA Jelenia Góra
Prace w zbiorach muzealnych i indywidualnych

Urszula Broll

Kultura Niezależna

Sztuka rozwijająca się dynamicznie bezpośrednio po II wojnie światowej bardzo szybko stała się niewygodna dla aparatu władzy wkraczającego coraz głębiej w dziedzinę myśli i kultury. Narzucona odgórnie doktryna socrealizmu podporządkowała sobie wszystkie instytucje państwowe, uniemożliwiając artystom niezależną pracę twórczą. Stąd najważniejszą formą istnienia sztuki w pierwszej połowie lat 50., była wewnętrzna sieć ukrytych połączeń między artystami, umiejscowiona pod powierzchnią oficjalnej kultury. Powstające wówczas tajemne miejsca spotkań, ośrodki pracy twórczej, prywatne wystawy, galerie, ręcznie składane wydawnictwa zawierające oryginalne dzieła (grafiki, rysunki), ulotne druki, fotografie, teksty przepisywane na maszynie, powielane rękopisy kolportowane poza cenzurą, stały się modelowym działaniem undergroundowej kultury, przywoływanym następnie w zależności od zmieniających się sposobów państwowej dominacji w latach 60., 70. i 80. Istnienie sztuki niezależnej było możliwe dzięki ukrywaniu za oficjalnymi szyldami działań, którym dziś zawdzięczamy istnienie współczesnej kultury polskiej. Historia tych podziemnych wystąpień ciągle jeszcze nie została do końca ujawniona, nadal nie chcemy pamiętać, jakie były narodziny i komu zawdzięczamy możliwość w pełni swobodnych artystycznych wypowiedzi. Jedną z wyjątkowo ważnych osobowości twórczych kultury niezależnej jest bez wątpienia Urszula Broll


Widzenie innej rzeczywistości

Decyzję o widzeniu innej rzeczywistości niż ta, która wpajana była przez doktrynę socrealizmu, podjęła Broll na początku lat 50. W tym pierwszym, najwcześniejszym okresie twórczości malowała tematy śląskie, syntetyzowała ich naturalną ekspresję. Przyjaźń z Konradem Swinarskim wywodząca się jeszcze z okresu studiów i jego fascynacja osobowością Władysława Strzemińskiego, zwróciła jej uwagę na nowatorski sposób analizowania formy i teoretyczne rozważania nad przemianami świadomości wzrokowej, przedstawiane przez mistrza międzynarodowej awangardy. Tragiczna śmierć Strzemińskiego, 26 grudnia 1952 roku, stała się symbolem losu artysty w państwie komunistycznym. Swinarski przywoził do Katowic teksty przedwcześnie zmarłego twórcy. Notowane przez studentów wykłady, z których wyłoniła się później Teoria widzenia, traktowane były jak tajna bibuła, umożliwiająca uzupełnienie wiedzy o procesie kształtowania sztuki nowoczesnej, a szczególnie świadomości wzrokowej artysty. Członkowie, powołanej w 1953 roku w Katowicach (wówczas Stalinogród), początkowo studyjnej Grupy St-53, postanowili sprawdzić w praktyce przedstawione założenia teoretyczne.


Ewolucyjny rozwój sztuki

Strzemiński zalecał odnajdywanie drogi "ewolucyjnego rozwoju sztuki", pogłębianie wiedzy o kształtowaniu się języka wizualnego. Właśnie te zagadnienia tworzyły zrąb problemów zawartych w Teorii widzenia. Rozpoznawanie natury, kodowanie doświadczeń wzrokowych, podsumowane jest analizą "widzenia ruchomego". W sposób niezwykle prosty Strzemiński wyjaśniał zasadę procesu obrazowania, biorąc jako punkt wyjścia malarstwo Cézannea i Van Gogha. Badając budowę poszczególnych dzieł ujawniał istotę przedstawiania otaczającej rzeczywistości. W jego rozumieniu, obaj artyści określili założenia nowoczesnego widzenia stając się nieświadomie zwiastunami rewolucji kubistycznej. Niestety, doskonałe opracowania zasady budowy obrazów Cézannea i Van Gogha kończą znaną nam część Teorii widzenia. Wydanie z 1958 roku nie obejmuje tematów składających się na, najważniejszą dla Strzemińskiego, wiedzę o sztuce XX wieku. Przechowywany w archiwum łódzkiej ASP program nauczania przewidywał w następstwie dokonań prekursorów: "Zagadnienia, związane z nasyceniem widzenia składnikami poza widzeniowymi (intelektualizacja procesu wzrokowego). Świadomość wzrokowa, wynikająca z widzenia ejdetycznego i widzenia asocjatywnego. Zakres: kubizm (w pojęciu rozszerzonym), surrealizm". Wprowadzenie pojęć "widzenie ejdetyczne" i "widzenie asocjatywne" znacznie rozszerza zakres problemów zawartych w Teorii widzenia. Związek między budową, konstrukcją i fakturą, rozdzielanie funkcji formy i barwy, przeżywanie wyobrażeń równie wyrazistych i żywych jak obrazy rzeczywiste, kojarzenie abstraktów i realnych odniesień, wreszcie odnajdywanie związków między różnorodnymi założeniami poszczególnych przedstawień, wszystko w oparciu o analizę i syntezę, wynikającą z wielowarstwowych możliwości języka kubizmu, charakteryzuje się, jak pisał Strzemiński: "wzrastającym znaczeniem składników poza-widzeniowych i nasyceniem dzieła sztuki treścią, nie wynikającą z bezpośrednio danego znaczenia przedmiotowego". W innej wersji założeń teoretycznych, wśród zagadnień kubizmu Strzemiński wymienił "neoplastycyzm, surrealizm, unizm". Dlaczego więc nie możemy przeczytać o istocie "rozszerzonego widzenia kubizmu" w Teorii widzenia? Z bardzo prostego powodu, wydanie nie objęło wykładów przygotowywanych dla ostatniego roku studiów. Brak w nim błyskotliwych analiz obrazów Braque`a, Picassa, Malewicza, Mondriana, Arpa, które młodzi artyści pamiętają z wielogodzinnych dyskusji. Nie ma autorskich omówień Kompozycji unistycznych, Powidoków, a także wielu komentarzy krytycznych dotyczących dzieł innych twórców. Spisywane przez studentów wykłady nie zdążyły uzyskać koniecznej do wydania adiustacji i pogłębionego opracowania artysty. W listach Swinarskiego do Krystyny i Urszuli Broll, temat "dalszego ciągu Teorii widzenia", "skryptu z kubizmu" powtarza się wielokrotnie


Kolażowy system przekazu rzeczywistości

Podkreślanie znaczenia kubizmu, pojmowanego jako podstawa szeroko rozumianych przeobrażeń sztuki XX wieku, można odnaleźć w wielu tekstach Strzemińskiego, pisanych w okresie międzywojennym. "Zdecydowaną granicę sztuki nowoczesnej stanowi kubizm - głosił artysta - nie ma dostępu do pełnego zrozumienia epoki obecnej ten, kto nie zdobył trwałej dyscypliny kubizmu". Między 1907 a 1914 rokiem kubiści dokonali aktu kreacji nowego obrazowego języka, który odtąd może być odnajdywany we wszystkich współczesnych prądach sztuki. Wskazali twórcom kierunek prowadzący do określenia podstawowych kryształów formy. Dowiedli możliwości łatwego przywoływania i kojarzenia ze sobą organicznych i nieorganicznych materii, a także realnych zdarzeń wyodrębnionych spośród nieskończonej ilości swobodnie transponowanych zapisów. Zapoczątkowali kolażowy system przekazu rzeczywistości, złożony z często przeciwstawianych sobie relacji, przenikających się przedmiotów, figur czy też wyabstrahowanych bytów. Zdaniem autora Teorii widzenia osiągnięcie świadomości twórczej musiało prowadzić przez "konkrety kubizmu". Znaczenie kubizmu dla całokształtu sztuki nowoczesnej, nakreślone w pracy teoretycznej Strzemińskiego, znajduje potwierdzenie, w współczesnych rozważaniach historyków sztuki. W wnikliwym opracowaniu Kubizm. Wprowadzenie do sztuki XX wieku, Mieczysław Porębski przedstawia kubizm jako "demonstrację wolności w sferze widzenia", główną siłę dokonań współczesności. "W dziejach sztuki jest on zjawiskiem bez precedensu, ponieważ ustosunkowuje się do całości dziejów, do całej historii plastycznego języka" - kontynuuje autor: "Kubizm zajmując własną pozycję wobec całej wizualnej tradycji ludzkości, wobec całych dziejów wizualnego języka, zdobywał sobie miejsce w teraźniejszości o znaczeniu najbardziej chyba ze wszystkich kreacji twórczych XX w. uniwersalnym. To dzięki niemu marzenia o oderwanym języku form i kolorów mogły się skonkretyzować nie w jednym, ale w kilku równocześnie systemach. Dzięki niemu surrealizm mógł przystąpić do konstruowania swoich modeli wewnętrznych w nowych halucynacyjnych i onirycznych przestrzeniach, dzięki niemu nowoczesność mogła w końcu uchwycić właściwy sobie rytm fragmentarycznie porządkowanego zgiełku wrażeń".


Mistyczna twórczość Urszuli Broll

Właśnie dlatego rozpoznanie istoty kubizmu i wynikających z niego konsekwencji, stanowiło dla Broll i innych twórców Grupy St-53 podstawowy problem artystyczny. Bezpośrednim rezultatem odkryć kubizmu były wystąpienia awangardy odwołujące się do logiki pracy twórczej, składające się na racjonalny nurt sztuki. Inny wymiar kreacji wynikał ze swobodnego łączenia obrazów, według zasady najprostszych skojarzeń, umożliwiających kształtowanie znaczeń według podświadomych dążeń umysłu. W tym ekspresyjno-emocjonalnym wyrażaniu odczuć znakomicie mieszczą się dojrzałe dzieła ekspresjonistów, dadaistów, surrealistów. Ale istnieje jeszcze jeden ważny sposób poszukiwania sensu twórczego istnienia, odnajdywania podstawowych wartości, umożliwiający artystom przywoływanie do realnej rzeczywistości uzmysłowionych abstraktów. Twórca wykracza wówczas poza granice obowiązujących schematów oznaczeń, dzięki ciągłemu rozszerzaniu wyobraźni symbolicznej, kreuje hipostazy, ikony współczesności, sygnały doznań duchowych. Właśnie na tej drodze rozwija się dojrzała, mistyczna twórczość Urszuli Broll.


Zamieszczane artykuły mają wyłącznie cel edukacyjny i informacyjny. Dokładamy wszelkich starań, aby wszelkie publikacje były w zgodzie z aktualnym prawem autorskim. W większości przypadków publikujemy artykuły w oparciu o PRAWO CYTATU. W przypadku stwierdzenia naruszenia praw autorskich lub licencyjnych prosimy o Kontakt
Źródło artykułu znajdziesz na cojestgrane.pl, autor Janusz Zagrodzki
opracowanie i kompilacja tekstów IPm三尚

Identity & Categories

You are in Good Hands

Hire Us

Therapy News

Magazyny tematyczne z najciekawszymi informacjami
dobre mapy dla instrukcji obsługi człowieka

Terapia Mandalami

Malarstwo Urszuli Broll

Read More

Terapia Mandalami

Malarstwo Urszuli Broll

Read More

Terapia Mandalami

Malarstwo Urszuli Broll

Read More

Terapia Mandalami

Malarstwo Urszuli Broll

Read More

Terapia Mandalami

Malarstwo Urszuli Broll

Read More

Terapia Mandalami

Malarstwo Urszuli Broll

Read More

Terapia Mandalami

Malarstwo Urszuli Broll

Read More
6
k

Lines of Code

5

Award Winners

15

Multiple Pages

2
x

Faster Support

Plan

Finding your Plan

Individual

  • Mobile-Optimized Website
  • Powerful Documentation
$ 39

Team

  • Mobile-Optimized Website
  • Powerful Documentation
  • Sell Unlimited Products
$ 59

Enterprise

  • Mobile-Optimized Website
  • Powerful Documentation
  • Sell Unlimited Products
  • 24/7 Customer Support
$ 79

Testimonials

Image

" I have purchased many great templates over the years but this product and this company have taken it to the next level. Exceptional customizability. "

Jake Richardson / Google

Image

" I have purchased many great templates over the years but this product and this company have taken it to the next level. Exceptional customizability. "

Anna Kusaikina / Apple

Image

" I have purchased many great templates over the years but this product and this company have taken it to the next level. Exceptional customizability. "

Lucas Richardson / Microsoft

Clients Logo
Clients Logo
Clients Logo
Clients Logo
Clients Logo